tearma.ie logainm.ie ainm.ie dúchas.ie gaois.ie scéalta nua/news · Fiontar agus Scoil na Gaeilge

Conas torthaí an chuardaigh a léamh

Bíonn an leagan amach céanna ar na liostaí téarmaí a chuirtear i do láthair ar an suíomh seo, cuma cé acu cuardach tapa, cuardach casta nó liostaí aibítreacha atá i gceist. Bíonn liosta aibítreach téarmaí ann, agus faoi gach téarma, an bhrí nó na bríonna atá leis.

Noda gramadaí

Luaitear noda gramadaí le téarmaí go hiondúil. Giorrúchán beag atá i nod gramadaí a thugann le fios cén rann cainte lena mbaineann focal, mar shampla ainmfhocal nó aidiacht. Uaireanta tugtar faisnéis bhreise i nod gramadaí chomh maith, mar shampla an teanga as ar tháinig an focal (más focal iasachta é) nó faisnéis maidir le hinfhilleadh a bheith ar an bhfocal (mar shampla más focal san uimhir iolra atá ann).

Baintear úsáid as siombailí neamhaibítreacha i noda gramadaí chomh maith. Ciallaíonn an siombal ¶ gur ainm dílis atá i gceist (mar shampla logainm nó ainm duine), ciallaíonn ™ trádmharc agus ciallaíonn ® trádmharc cláraithe.

I gcás téarmaí ilfhoclacha, is minic nod gramadaí a bheith ceangailte le cuid den téarma, seachas leis an téarma iomlán. Mar shampla sa téarma feirmeoireacht bain3 mhonarchan, baineann an nod bain3 leis an bhfocal feirmeoireacht amháin. Nuair a chuireann tú cúrsóir na luchóige os cionn an noda, tagann aibhsiú ar an bhfocal lena mbaineann an nod (ní oibríonn sé seo ach i mbrabhsálaithe áirithe). Tá sé seo amhlaidh i gcás téarmaí Béarla chomh maith: cé go dtagann an nod gramadaí ag deireadh an téarma go minic (mar shampla factory farming s), is leis an bhfocal deireanach amháin a bhaineann sé (farming), rud atá soiléir ón aibhsiú a thagann air tar éis an cúrsóir a chur os cionn an noda.

Foirmeacha infhillte

Tugtar foirmeacha infhillte de théarmaí go minic, dála an tuisil ghinidigh ag ainmfhocail agus foirmeacha éagsúla de na briathra. Is mar chúnamh maidir le ceartúsáid na dtéarmaí i dtéacs atá siad ann, agus is le téarmaí Gaeilge a luaitear iad de ghnáth, seachas le téarmaí Béarla.

Giorrúcháin

Is i bhfoirm giorrúchán a léirítear ranna cainte, foirmeacha infhillte agus ainmneacha teangacha i dtorthaí an chuardaigh. Má chuireann tú cúrsóir na luchóige os cionn giorrúcháin ar bith ar an scáileán, tiocfaidh bosca beag aníos agus míniú an ghiorrúcháin istigh ann. Mar shampla, má chuireann tú an cúrsóir os cionn an noda bain3 sa téarma feirmeoireacht bain3 mhonarchan, feicfidh tú bosca a deir gur ainmfhocal baininscneach den tríú díochlaonadh é bain3.

Is féidir liosta iomlán de ghiorrúcháin a fháil ach cliceáil anseo.

Coincheapa

Tá téarmaí ann a bhfuil breis is brí amháin leo, nó a bhfuil breis is bealach amháin le hiad a úsáid. Déantar na bríonna seo a thaifeadadh sa bhunachar i bhfoirm oibiachtaí ar a dtugtar coincheapa, agus cuirtear na coincheapa i láthair an úsáideora ar an scáileán mar liosta urchar faoi gach téarma. Ní úsáidtear formhór na dtéarmaí ach le coincheap amháin a chur in iúl agus dá bhrí sin, ní fheiceann tú ach urchar amháin fúthu. Tá téarmaí ann, áfach, a úsáidtear chun dhá cheann nó breis de choincheapa a chur in iúl, mar shampla an téarma Béarla adder. Tá dhá bhrí dhifriúla leis an téarma seo, suimitheoir (gléas a chuireann uimhreacha le chéile) agus nathair nimhe. Liostaítear an dá choincheap seo faoin téarma mar dhá urchar faoi leith.

Cliceáil ar théarmaí

Agus tú ag féachaint trí liosta na dtorthaí, is féidir leat cliceáil ar théarma ar bith, i dteanga ar bith. Is cuma cé acu cuardach tapa, cuardach casta nó cuardach liostaí aibítreacha atá ar siúl agat, nuair a chliceálann tú ar théarma, tugtar go dtí an cuardach tapa tú agus déantar cuardach ansin ar an téarma ar chliceáil tú air. Is bealach gasta é seo chun tuilleadh eolais i dtaobh téarma áirithe a fháil.

Sonraí téarmaíochta: © 2006–2017 Foras na Gaeilge
Réiteach teicniúil: © 2006–2017 Fiontar agus Scoil na Gaeilge