tearma.ie logainm.ie ainm.ie dúchas.ie gaois.ie scéalta nua/news · Fiontar & Scoil na Gaeilge

Eolas faoin ábhar

Foilseacháin an Choiste Téarmaíochta

Ba chóir a thabhairt faoi deara go bhfuil eagarthóireacht á déanamh ar an mbunachar go seasta agus más ea nach bhfuil sonraí na bhfoclóirí seo ar aon dul leis na leaganacha foilsithe i gcónaí.

Ábhar ó bhunachar IATE

Tá téarmaí a sholáthair Fiontar & Scoil na Gaeilge do bhunachar téarmaí an Aontais Eorpaigh (iate.europa.eu) foilsithe sa Ghluais Bhreise. Tuilleadh eolais…

An ghluais bhreise: ábhar eile

Téarmaí CEC/ESA: Téarmaí a sholáthair Fiontar & Scoil na Gaeilge d'aistritheoirí in Aonad na Gaeilge sa Choimisiún Eorpach.

Tá leagan den fhoclóir seo thíos curtha leis an nGluais Bhreise:

  • Ó Maonaigh, an Maorsháirsint Nollaig (Eag.) (2007). Foclóir Béarla-Gaeilge de Théarmaí Míleata agus de Théarmaí Gaolmhara Eile. Foilsithe ag Óglaigh na hÉireann.

Rinneadh mionchóirithe eagarthóireachta ar an ábhar seo, in oiriúint don Ghluais. Ní cuid de chóras faofa téarmaí Fhoras na Gaeilge é.

Téarmaí Teicneolaíochta Faisnéise 2016

Faoi chonradh 2014–2017, thiomsaigh Fiontar & Scoil na Gaeilge c.1,500 coincheap nua i réimsí ilghnéitheacha na ríomhaireachta agus na ríomheolaíochta. Is bailiúchán forlíontach é seo, atá ag tógáil ar an téarmaíocht atá le fáil in tearma.ie cheana. Ní cnuasach cuimsitheach atá i gceist.

Rinneadh taighde ar na réimsí seo a leanas: na meáin shóisialta, ríomhchluichíocht, ríomhchumarsáid, gléasanna móibíleacha, slándáil, ríomhchlárú agus bogearraí agus aipeanna. I gcás gach réimse, bailíodh coincheapa nach raibh leagan údarásach Gaeilge acu go fóill. Anuas ar na spriocréimsí seo, thiomsaigh Fiontar & Scoil na Gaeilge téarmaíocht bhreise ó réimsí eile ríomhaireachta.

Chuir painéal saineolaithe comhairle ar Fiontar & Scoil na Gaeilge maidir leis an obair seo. Tá baill an fhochoiste liostaithe anseo, agus tá liosta cuimsitheach admhálacha ar fáil anseo. Is féidir na téarmaí a d’fhaomh an Coiste Térmaíochta a bhrabhsáil anseo.

An Foclóir Nua Spóirt

Foclóir Béarla-Gaeilge/Gaeilge-Béarla de théarmaí spóirt a bhí mar sprioc ag an tionscadal seo. Is éard a bhí beartaithe téarmaíocht chomhaimseartha spóirt a sholáthar, bunaithe ar na réimsí spóirt is mó éileamh. Rinneadh taighde ar an téarmaíocht dhúchasach atá le fáil sna réimsí sin agus ceapadh téarmaí nua chomh maith. Fiontar & Scoil na Gaeilge a rinne comhordú ar an tionscadal, i gcomhar leis an gCoiste Téarmaíochta. Bunaíodh fochoiste spóirt faoi choimirce an Choiste Téarmaíochta chun na téarmaí Gaeilge a chnuasaigh Fiontar & Scoil na Gaeilge a bhreithniú. Tá baill an fhochoiste liostaithe anseo.

Tá aitheantas faoi leith ag dul do bhuíon tráchtairí spóirt a thug cabhair luachmhar don obair: Brian Tyers, Mícheál Ó Sé, Mártan Ó Ciardha, Mícheál Seoighe, Páidí Ó Lionáird agus Mac Dara Mac Donncha. Tá liosta cuimsitheach admhálacha ar fáil anseo.

Tá an foclóir dírithe ar acmhainní téarmaíochta ginearálta a chur ar fáil don réimse, le go mbeidh téarmaí cuí ar fáil d’aon phlé nó tráchtaireacht ar chúrsaí spóirt. Dírítear go háirithe ar na spóirt seo a leanas: babhláil; badmantan; boghdóireacht; bollaí; cadhcáil / canúáil; cispheil; cluichí eachtraíochta, cluichí geimhridh; cruicéad; daorchluiche; dornálaíocht; dreapadóireacht; eachaíocht; eitpheil; galf; gleacaíocht; gunnadóireacht; haca; haca oighir; iascaireacht; iomáint agus camógaíocht; leadóg; leadóg bhoird; liathróid láimhe (dúchasach); liathróid láimhe (Oilimpeach); lúthchleasaíocht; na healaíona comhraic; peil Ghaelach; pionsóireacht; póló; póló uisce; rásaíocht mhótair; rásaíocht chapall; rásaíocht con; rothaíocht; rugbaí; sacar; scuais; sléibhteoireacht; snámh; snúcar; tógáil meáchan; tumadóireacht.

I gcás gach cluiche, clúdaítear na réimsí seo a leanas: áiseanna agus trealamh; comórtais; eagraíochtaí rialaithe; rialacha agus réiteoireacht; teicníocht agus bearta.

Tá roinnt téarmaí ann atá coitianta i réimse an spóirt trí chéile. Is iad na mór-réimsí atá i gceist anseo ná: gortuithe spóirt; tástáil ar dhrugaí; rialacháin; saghsanna searrtha agus corpaclaíochta eile.

Áirítear ann freisin teideal gach spóirt a aithníonn Coiste Idirnáisiúnta na gCluichí Oilimpeacha agus na cinn eile is mó tábhacht agus iomrá; teidil na móreagraíochtaí spóirt agus na n-eagraíochtaí rialaithe náisiúnta agus idirnáisiúnta; agus teidil na mórchomórtas náisiúnta agus idirnáisiúnta.

Is féidir an bailiúchán a bhrabhsáil anseo.

An Foclóir Taibhealaíon agus Amharcealaíon

Cuireadh tús leis an tionscadal seo ar 1 Aibreán 2011 mar chuid de Chéim IV de thionscadal focal.ie. Díríodh i dtosach ar na réimsí cuí a aithint, foinsí téarmaí ealaíon i mBéarla agus i nGaeilge a bhailiú, agus cur chuige a aontú leis an gCoiste Téarmaíochta. Ina dhiaidh sin, rinneadh taighde ar na téarmaí ealaíon réimse ar réimse. Bailíodh liostaí téarmaí Béarla ar dtús ó fhoinsí iontaofa ealaíon agus cruthaíodh iontrálacha téarmeolaíochta dóibh i mbunachar saincheaptha. Cuireadh eolas breise ar nós sainmhínithe, foréimsí agus comhchordachtaí leis na hiontrálacha úd. Cuireadh liostaí téarmaí chuig saineolaithe réimse ansin lena mbreithniú. Agus moltaí an tsaineolaí réimse curtha san áireamh cuireadh na téarmaí comhfhreagartha Gaeilge leis an réimse sin. Bunaíodh fochoiste ealaíon faoi choimirce an Choiste Téarmaíochta chun na téarmaí Gaeilge a chnuasaigh Fiontar & Scoil na Gaeilge a bhreithniú. Tá baill an fhochoiste liostaithe anseo.

Is féidir na téarmaí ealaíon a bhrabhsáil anseo. Tá liosta cuimsitheach admhálacha ar fáil anseo.

Sonraí téarmaíochta: © 2006–2017 Foras na Gaeilge
Réiteach teicniúil: © 2006–2017 Fiontar & Scoil na Gaeilge